Multum absurdum ...

Einkennilegt mál er komið upp fyrir vestan, rétt eins og jafnan gerist fyrir vestan. Vegagerðin telur að umferð verði svo misjafnlega mikil við sinn hvorn enda nýju Bolungarvíkurganganna að ákveðið hefur verið að leggja mismunandi gott slitlag sitt hvoru megin. Stofnunin telur ekki hagkvæmt „með hliðsjón af umferðarþunga“ að leggja eins vandað slitlag vestanmegin ganganna og austanmegin.

Þá er að vona að góð útskot til að snúa við séu inni í göngunum svo að þeim sem einungis ætla sér að aka um eystri enda ganganna gangi viðsnúningurinn vel. Þannig og aðeins þannig getur umferðarþunginn við eystra gatið orðið svo miklu meiri en við vestara gatið að ákvörðun Vegagerðarinnar sé réttlætanleg á þeim forsendum sem hún gefur sér: Með hliðsjón af umferðarþunga.

Multum absurdum in capite vaccae.

Morgunblaðið

Mér sérstökum vini Morgunblaðsins í hálfa öld, blaðsins sem á aldarafmæli eftir þrjú ár, mér gömlum blaðamanni á Morgunblaðinu, þykir sárt hvernig komið er fyrir þessu stórveldi. Verður haldið upp á aldarafmælið undir gamla nafninu eða heitir blaðið þá Der Stürmer eða verður blaðið ekki lengur til?

Mér finnst hraklegt hvernig þetta áður víðsýna blað undir stjórn þeirra Matthíasar og Styrmis er orðið núna. En - minningargreinarnar eru samt ennþá aðalsmerki Morgunblaðsins, að mér virðist og eftir því sem ég heyri.

Þá er bara að skrifa merkar minningargreinar um Morgunblaðið í Morgunblaðið. Meðan tími vinnst.

Morgunblaðið var í áskrift á heimilum mínum í sex áratugi það ég man og líklega miklu lengur. Svo er ekki núna.

Fréttamaður ársins hjá RÚV

Óðinn Jónsson fréttastjóri og Sigrún Davíðsdóttir.

Mikið afskaplega er ég ánægður með valið. Sigrún Davíðsdóttir hefur verið valin fréttamaður ársins 2009 hjá Ríkisútvarpinu. Hún er einn af starfsmönnum fréttaskýringaþáttarins Spegilsins og hefur meðal annars fjallað um Hrunið og afleiðingar þess. Ég dáist að eljusemi og fundvísi og skarpleika Sigrúnar sem kemur sífellt á óvart - þó að það komi ekki lengur neitt á óvart ...

... hvar við dönsum næstu jól

Enn líður að jólum. Hvort sem við erum kristinnar trúar eða ekki eru jólin tímamót í hugum flestra. Um það leyti tekur daginn að lengja á ný hér á norðurhveli og þau tímamót hafa verið haldin hátíðleg lengur en kristin trú hefur verið við lýði.

Mér finnst eins og með hverju árinu sé styttra milli jóla. Það gerir víst aldurinn. Eins og tíminn bruni stöðugt hraðar, hraðar. Hvert árið er óðara fokið út í veður og vind og það er nánast eins og ekkert hafi gerst. Að minnsta kosti svona yfirleitt.

Og þó að eitthvað merkilegt gerist, þá hægist ekki á tímanum. Mér finnst eins og það hafi verið í gær þegar Hrunið varð. Samt er liðið á annað ár.

Eiginlega er eins og Hrunið og afleiðingar þess hafi ekki blasað við fyrr en á þessu ári sem senn fer að kveðja. Enn er verið að deila um meinta sökudólga og þó enn frekar hvað sé til ráða. Mér finnst eins og allir hafi skoðanir á þessu nema ég. Hvernig á ég að hafa forsendur til að vera með eða móti hinu og þessu þegar helstu fræðimenn standa eins og tasvígir tuddar hver framan í öðrum og hafa að því er virðist allir pottþétt rök fyrir sínu máli?

Þá fer ég bara að fylgjast með rjúpunum úti í garði.

Þó að jafnan sé erfitt að dæma það sem er næst manni, þá mætti ætla að Hrunið sé stórbrotnasti og afdrifaríkasti viðburður í lýðveldissögu Íslands og þótt lengra væri skoðað. En ef tíminn heldur áfram að herða á sér eins og hingað til, þá eru erfiðleikarnir sem fylgja þessu fljótt að baki. Orðnir að kafla í sögunni. Eins og allt annað.

Og enn líður að jólum.

Eitt af því sem fylgir þessum árstíma í ríkara mæli þegar líður á ævina eru minningar um bernskujólin. Öll mín bernskujól voru góð. Þá fékk ég alltaf bækur í jólagjöf og unni mér naumast svefns né matar fyrr en ég var búinn að lesa þær. Enn í dag nýt ég þess að lesa aftur og aftur bækurnar sem ég las í æsku. Þá verð ég aftur lítill strákur og finn lyktina úr eplakassanum sem pabbi og mamma komu með heim fyrir jólin.

Hrunið og afleiðingar þess líða hjá en við rjúpurnar höldum okkar striki.

Líklega er þó vissast að enda þessa jólapredikun með fleygum orðum:

Guð mun ráða hvar við dönsum næstu jól.

Æskuskot og fleira á Brúarlandi

Þegar ég sé þessa mynd sem hér fylgir fæ ég ekki orða bundist. Þetta er barnaskólinn minn á Brúarlandi í Mosfellssveit. Um þennan skóla og öll árin mín þar og skólasystkini og kennara og kennslustundirnar og frímínúturnar og allt sem þar var fengist við gæti ég skrifað heila bók.

Mér þykir innilega vænt um Brúarlandsskóla og allt sem hann varðar.

Ég er fæddur og uppalinn í Leirvogstungu í Mosfellssveit. Ég var svo heppinn að ganga í skólann á Brúarlandi. Að ganga í skólann hefur hér tvíþætta merkingu hvað mig varðar því að ég gekk í skólann eitthvað um tveggja kílómetra leið, og heim aftur, yfirleitt í öllum veðrum á bersvæði. Þegar fram í sótti fór ég stundum á hjóli en það var ekki mjög gott. Þetta var malarvegur þeirra tíma og gríðarleg umferð malarflutingabíla í bæinn.

Myndin sem hér fylgir birtist á mbl.is í dag en merkt Mosfellspóstinum. Þetta er gamla skólahúsið mitt, í tvennum skilningi. Þar gekk ég í skóla frá upphafi við sjö ára aldur og fram undir fermingu. Þar kenndi ég líka minn fyrsta vetur í kennslu. Það var síðasti kennsluveturinn á Brúarlandi allt þar til framhaldsskólakennsla hófst þar núna í haust. Næsta ár eða haustið 1972 var nýi gagnfræðaskólinn að Varmá tekinn í notkun og þar kenndi ég líka á þeim tíma.

Á myndinni eru nokkrir forsvarsmenn Mosfellsbæjar. Ljósklæddur innan undir til hægri er Karl Tómasson, en Lárus Halldórsson afi hans var skólastjóri á Brúarlandi öll mín námsár þar. Frá fyrsta ári var einn af kennurum mínum á Brúarlandi tengdasonur Lárusar og faðir Karls, Tómas Sturlaugsson heitinn. Hann var einstakur öndvegismaður, bæði sem manneskja og kennari. Enda fer það víst yfirleitt saman. Mér þótti og þykir óskaplega vænt um Tómas og minningu hans. Það gildir ekki aðeins um hann heldur aðra sem kenndu á Brúarlandi á þeim tíma. Ég ætla ekki að telja hér upp fleiri nema mína elskuðu Klöru Klængsdóttur, sem enn lifir en kenndi samt á Brúarlandi bróður mínum sem orðinn er 75 ára.

Á Brúarlandi var ég skotinn í tveimur stelpum, þó ekki samtímis, sem betur fer. Sú fyrri var Anna Jóelsdóttir uppi í Mosfellsdal, bekkjarsystir mín strax í sjö ára bekk, sem mér fannst vera fallegasta stúlka sem hægt væri að hugsa sér. Mér finnst það reyndar enn. Hún átti ekki langt að sækja það því að hún átti einhverja fallegustu foreldra sem hægt er að hugsa sér. Minningarmyndin af Önnu og augunum hennar hefur alla tíð síðan lifað í huga mér. Seinna á skólagöngunni var ég látinn sleppa ári og lenti þá í bekk með henni Diddu, Kristínu Erlendsdóttur í Hlíðartúni. Ég var þá kominn með hvolpavit og var ofboðslega skotinn í henni. Reyndar er það engin furða og víst hef ég ekki verið einn um slíkt.

Hvorug þessara stúlkna fékk neitt að vita um þessi æskuskot mín á þeim tíma. Svo var það fyrir eitthvað um fimm árum sem ég hringdi í Diddu og hafði þá hvorki heyrt hana né séð síðan um fermingaraldur. Og tjáði henni þáverandi ást mína! Það var langt og skemmtilegt samtal og hún tók þessu bara prýðisvel. Ég sagði henni meðal annars frá því þegar ég smíðaði handa okkur hringana sem hún vissi aldrei um. Ég smíðaði þá úr girðingarvír sem ég sló til á steðja og bronsaði síðan með gullbronsi.

Ef Anna Jóelsdóttir skyldi lesa þetta, sem mér finnst að vísu heldur ótrúlegt, þá veit hún núna málavöxtu meira en hálfri öld seinna! Við eitthvert tækifæri hittumst við kringum tvítugt, ef ég man rétt, og þá helltist yfir mig þvílík agaleg feimni og vandræðagangur að ég hefði viljað sökkva í jörðina.

En í símtalinu við Diddu fyrir eitthvað um fimm árum var engin feimni til staðar. Hvers vegna hefði það líka átt að vera hjá manni á mínum aldri?

Sjá varðandi Brúarland og myndina (mbl.is): Hönnun framhaldsskóla boðin út

Músin sem dó

Fyrirsögnin er einhvern veginn í anda Sjövall og Wahlöö, að mér finnst. Samt kemur þetta þeim ekkert við.

Fyrir nokkru sagði ég frá því á Facebook að ég væri búinn að panta músavænar gildrur. Sagði frá því að ég hefði alltaf ferskt vatn á undirskál fyrir hagamúsina sem var á ferli hér í húsinu. Ég ætlaði að veiða hana í gildru sem meiðir ekki mýs og sleppa henni síðan út í garð. Svona á að gera þetta, sagði málvinur minn Björgvin Valur Guðmundsson fyrir austan.

Á Reykhólum og hér í kring er mikið um hagamýs. Þær pluma sig prýðisvel yfir veturinn í sínum djúpu jarðholum sem snúa allar í suðvestur.

Ég sá hana þrisvar hér inni. Passaði að hún hefði líka nóg að éta. Eða kannski þær, maður veit aldrei, því að ég þekki mýs fremur illa í sundur. Litla forsteikta fiskibollan sem ég setti á gólfið var étin smátt og smátt og henni velt. Líka var nartað í brauðsneiðina og hún færð til.

Músavænu gildrurnar tvær reyndust ekki eins og til var ætlast. Maturinn sem ég setti í þær, kæfan og osturinn, var étinn skilmerkilega. Gildrurnar voru hins vegar skildar eftir lokaðar en músalausar. Þetta eru sannarlega músavænar gildrur!

Enda þótt mér þyki vænt um mýs eins og öll önnur dýr (jafnvel þar á meðal homo sapiens í allflestum tilvikum) finnst mér einhvern veginn óþægilegt að hafa þær spásserandi inni hjá mér. Líka er sagt að þær éti rafmagnsleiðslur en af þeim er nóg hér á gólfum. Tölvudraslið og allt annað.

Vona að henni eða þeim hafi þótt kæfa og ostur ljúfari til átu en snúrudót. Að minnsta kosti át ég sjálfur strax upp úr kæfudollunni, og þurfti að kaupa meira, en hef aldrei lagst á rafmagnsleiðslur. En ég er ekki mús.

Þar kom í byrjun vikunnar að ég pantaði ekta músafellur úr tré. Þessar sem spenntar eru upp og smella við minnstu snertingu. Steindrepa blessað dýrið sársaukalaust á augabragði.

Þær komu í póstinum á fimmtudaginn. Þar hefur hins vegar engin mús komið. Hef skipt um bæði kæfuna og ostinn til að hafa þetta nýtt og gott og ferskt fyrir dauðann. Síðasta máltíðin. Þetta hefur ekki verið snert. Ekki hefur heldur verið snert við ætinu í músavænu gildrunum frá þeim tíma. Brauðsneiðin er óhreyfð.

Músin er nú talin af.

Ég hef leitað hér og þar og bak við hitt og þetta og undir hinu og þessu og yfir og undir og allt um kring en ekkert fundið.

Svo hverful er heimsins mús. Sic transit mus mundi.

Biðst velvirðingar á því að fjalla hér ekki um hrunið og pólitíkina og allt það - eins og allir gera og allir lesa.

En segið svo að það séu ekki líka bókmenntir á Eyjublogginu.

Jafnvel þó að viðfangsefnið sé músakyns.

Fíkniefnahunda á Alþingi

Ólafur F. Magnússon læknir og borgarfulltrúi vill að að öðrum borgarfulltrúum verði gert að skila inn læknisvottorði eins og krafist var af honum þegar hann sneri aftur úr veikindaleyfi fyrir tveimur árum.

Það var vissulega tímamótaviðburður.

Lesa mátti milli línanna að samstarfsfólk Ólafs í borgarstjórn teldi vafa leika á geðheilsu hans.

Ég tek innilega undir tillögu Ólafs. Og meira en það: Vottorðs af þessu tagi verði krafist af öllum sem taka sæti á Alþingi. Niðurstöðurnar verði birtar opinberlega.

Hvað til dæmis með þingmanninn sem vill núna að fram fari opinber rannsókn á því hverjir hafi verið samstarfsflokkar Sjálfstæðisflokksins í ríkisstjórn frá 2007?

Er þetta heilbrigt?

Síðan mætti koma á fót fíkniefnahundi í anddyri Alþingis. Líka í bakdyrunum og undirgöngunum frægu. Jafnvel að þingmenn verði látnir blása áður en þeir stíga í ræðustól.

Hvað sem þessu líður, þá var vottorðskrafan á sínum tíma ekkert annað en ódulbúin pólitísk aðför að mannorði og trúverðugleika Ólafs F. Magnússonar.

Óheiðarlegur kassavanur trassi

Þjóðin kallar á heiðarleika. Heiðarleikinn kallar á þjóðina. Þannig eru víst skilaboðin frá Þjóðfundi hinum nýjasta, hvað svo sem öllum bílastæðabrotum líður. Gömlu gildin! Gömlu gildin hvað? Lesið bara Íslendingasögurnar og Sturlungu og sjáið gömlu gildin!

Á Moggavefnum var ég að lesa um nemanda í gagnfræðaskóla í Arizona (væntanlega er hann núna fyrrverandi nemandi) sem skilaði lánsbókum á bókasafninu fimmtíu árum of seint. Hann þarf að borga þúsund dali í sekt.

Játning mín í svipuðu máli fylgir hér á eftir.

Árið 1968 „flæktist“ með mér út af bókasafni Háskóla Íslands stórmerkileg bók sem var alls ekki til útlána heldur eingöngu til notkunar þar inni. Ég var að skrifa ritgerð. Bókin er árituð meira að segja af höfundinum sem er einn af helstu öndvegismönnum íslenskra mennta. Einstakt eintak. Einstak, ef svo má segja.

Svo lá þessi bók hjá mér fyrir trassaskap í áratugi. Fyrir eitthvað um tíu árum rakst ég á hana í bókakassaveseni (eftir sífellda flutninga og hrakninga alla mína ævi er ég kassavanur, a.m.k. hvað bækur varðar og fleira) og hringdi sakbitinn suður. Spurði hver sektin væri - var að vísu búinn að reikna hana út og sá mitt óvænna og gaf því upp nafnið Sigurbjartur Aðalgísli Þangbrandur Sigurbjartsson í Neðra-Hundagerði.

Mér var sagt að ég fengi enga sekt fyrir síðbúinn heiðarleika sem einsdæmi mætti telja þar á bæ ef ég kæmi með bókina núna. Komdu bara, Sigurbjartur minn.

Núna rakst ég aftur á bókina þegar ég var að gramsa í kassavana bókasafninu mínu á gólfum og leita að bæli hagamúsarinnar sem þessar vikurnar spásserar hér um húsið og gengur ekki í músavænu gildruna. Sakbitinn þori ég varla að hringja aftur suður.

Ég var ekki á Þjóðfundinum.

En hver veit nema Sigurbjartur Aðalgísli Þangbrandur Sigurbjartsson í Neðra-Hundagerði manni sig upp og hringi á nýjan leik suður á morgun.

Batnandi manni er best að lifa.

Eða svo er sagt.

Samofinn Bæjarins besta ...

Núna er vestfirska fréttablaðið Bæjarins besta 25 ára gamalt. Af því tilefni er tölublaðið sem kom út í dag óvenjulega viðamikið og jafnframt er því dreift frítt á helsta útbreiðslusvæðinu. Leyfi mér að smella hér inn fyrir neðan svolitlum pistli frá mér í afmælisblaðinu.

– – –

Eins og Bæjarins besta er eitt af elstu héraðsfréttablöðum landsins sem enn lifa er ég væntanlega einn af elstu héraðsfréttamönnum landsins sem enn lifa. Senn er aldarfjórðungur frá því að ég byrjaði á þeim vettvangi vestur á Ísafirði – sem blaðamaður á Bæjarins besta.

Þá voru reyndar nærri tveir áratugir frá því að varð blaðamaður á Morgunblaðinu þar sem ég vann um skeið þegar ég var í skóla. Þetta sýnir hvað ég er orðinn gamall.

Haustið 1985 kom ég til kennslu við Menntaskólann á Ísafirði. Minn ævivinur og samstarfsmaður lengi áður á Sagnfræðistofnun Háskóla Íslands, Björn Teitsson magister, nuddaði í mér þá um sumarið að koma vestur og kenna við Menntaskólann á Ísafirði einn vetur. Það varð úr að ég færi vestur og yrði einn vetur. Hann reyndist nokkuð langur.

Þegar leið að vori hringdi til mín Sigurjón á Bæjarins besta og falaðist eftir starfskröftum mínum. Sagðist hafa heyrt að ég hefði reynslu af blaðamennsku.

Í fyrstu tók ég þessari málaleitan fjarri. Sagði að nauðsynlegt væri fyrir blaðamann á héraðsmiðli að vera gjörkunnugur fólki, fyrirtækjum og málefnum á því svæði sem fjallað væri um og það væri ég vissulega ekki. Sigurjón lét sig ekki og ég kom til vinnu á Bæjarins besta vorið 1986 og var þar fyrsti blaðamaðurinn í fullu starfi. Áður hafði Snorri Grímsson verið þar um tíma í hálfu starfi og jafnframt fyrsti blaðamaðurinn sem ráðinn var til Bæjarins besta.

Síðan var ég í fullu starfi á Bæjarins besta næsta árið, allan veturinn jafnframt fullri kennslu. Um vorið fékk ég besta og klárasta nemandann minn í Menntaskólanum á Ísafirði á þeim tíma (að öðrum ólöstuðum), Vigdísi Jakobsdóttur, til þess að koma í mitt starf á Bæjarins besta.

Næsta áratuginn var ég við blaðaskrif á öðrum vettvangi. Meðal annars var ég um átta ára skeið ritstjóri Vestfirska fréttablaðsins sáluga. Samkeppnin milli Vestfirska og Bæjarins besta var hörð enda sama vörutegund í boði á litlum markaði. Þarna lenti ég í samkeppni við mína vini og fyrrverandi yfirboðara á Bæjarins besta, Halldór Sveinbjörnsson prentmeistara og ljósmyndara og Sigurjón J. Sigurðsson ritstjóra. Í kannski tvö eða þrjú skipti hvessti eitthvað milli blaðanna á síðum þeirra en ástæðum þeirra sviptivinda er ég löngu búinn að gleyma, sem betur fer. Þær rokur höfðu hins vegar engin áhrif á góð persónuleg samskipti okkar alla tíð.

Svo var það aftur fyrir rúmum áratug sem ég fór að vinna á ný fyrir Bæjarins besta. Mig minnir að árið 1998 hafi ég skrifað opnuviðtöl eða forsíðuviðtöl í flest tölublöðin. Þetta gerði ég með fullri kennslu og vann yfirleitt aðfaranætur mánudaga meira og minna til að geta skilað viðtölunum að morgni áður en ég færi að kenna. Þá var ég yngri og úthaldsbetri en núna.

Síðan gerðist ég fastur starfsmaður Bæjarins besta á ný, líklega vorið 1999. Ég var í fastri vinnu á Bæjarins besta og síðan jafnframt á bb.is fram á árið 2003 þegar ég sagði mig lausan sakir annarra viðfangsefna. Samt hef ég alla tíð síðan verið mjög tengdur blaðinu og vefnum. Þrátt fyrir brottflutning suður að Breiðafirði hef ég skrifað fjöldann allan af viðtölum fyrir Bæjarins besta og geri enn. Iðulega hef ég líka hlaupið undir bagga með fréttaskrif á bb.is vegna forfalla eða af öðrum ástæðum.

Ennþá liggur Sigurjón vinur minn á Bæjarins besta stöðugt á mér að skrifa viðtöl fyrir blaðið. Mér finnst sjálfum að ég sé löngu útbrunninn í þeim efnum og þetta sé lítið annað en klisjuvinna hjá mér. Enda á ég langlengstan starfsaldur allra að baki á Bæjarins besta ef undanskildir eru stofnendurnir Sigurjón og Halldór. Þeir eru að vísu miklu yngri en ég.

Ég þakka þeim félögunum innilega fyrir samstarfið meira og minna í bráðum aldarfjórðung. Jafnframt hugsa ég með virðingu og þakklæti til hinna mörgu sem ég hef unnið með á Bæjarins besta, bæði blaðamanna og starfsfólks í prentsmiðju og umbroti og öðrum verkefnum.

Breiðavíkurbarnavernd lifir enn í dag

Svo virðist sem sömu tröllheimsku illmennin annist barnaverndarmál í Reykjavík og var á dögum Breiðavíkurheimilisins og annarra slíkra. Að minnsta kosti fólk af sama sauðahúsi.

Þetta eru nokkuð stór orð.

Er ekki kominn tími til að kjósa nýtt fólk til þessara verkefna?

Samkv. vef Reykjavíkurborgar situr þetta fólk í Barnaverndarnefnd Reykjavíkur:

Halldór Frímannsson
Kolbrún Baldursdóttir
Salvör Gissurardóttir
Guðlaug Magnúsdóttir
Dögg Hugosdóttir